به مناسبت ۱۰۰ سالگی تارزان
تارزان مدرن میشود
براي مدتي طولاني داستان تارزان به خاطر سويههاي نژادپرستانه و جنسيت گرايانهاش مورد انتقاد بوده است و حالا شركت صاحب امتياز از پيشنهاد بازنويسي داستان تارزان به عنوان فرصتي مغتنم براي جاي دادن مفاهيم اخلاقي جديد در داستان استفاده كرده است،
اندكي پيش از جنگ دوم جهاني يك مداد تراش فروش بيپول ايده درخشاني به ذهنش خطور كرد كه تاثيرات آن كماكان در پهنه ادبيات و سينماي انگليسي - اروپايي قابل مشاهده است. او كه سبك مجلات سطح پايين آن دوران و داستانهايشان را نميپسنديد، تصميم گرفت دست به كار شود و داستاني بهتر بنويسد. ادگار بوروز ٣٥ ساله ابتدا با داستانهايي در مورد فضا آغاز كرد و «ماجراهاي جان كارتر جستوجوگر بين كهكشاني» اولين داستان او بود كه با «شاهزاده خانمياز مريخ» و «خدايان مريخ» دنبال شد.
در نهايت در سال ١٩١٢، ايده طلايي او به ذهنش خطور كرد: پسر گمشده لرد گري ستوك در كودكي توسط گوريلها بزرگ ميشود و در جواني تبديل به مردي جذاب ميشود به نام «تارزان»، شخصيتي كه كمتر كسي را ميتوان يافت كه نام او را نشنيده باشد.
بوروز تصميم گرفت شخصيت تارزان را در «قاره تاريك» و همدم گوريلها، افعيها و ببرها به تصوير بكشد هرچند آفريقا در واقع ببر ندارد. شخصيت لردزاده وحشي كه با وجود زندگي در جنگل نوعي والا منشي و آزادگي را به نمايش ميگذاشت خوانندگان را به خود جذب كرد و كم كم بازارش رونق گرفت.
به اين ترتيب «تارزان ِگوريلها» اولين بار ١٠٠ سال پيش در يك مجله داستان چاپ شد و بعد از آن به قالب كتاب به صورت مستمر تجديد چاپ شد. اين كلاسيك قرن بيستمي نيز مانند ساير همتايانش آميزهاي از عشق و نفرت را برانگيخت. به عنوان مثال «روديارد كيبلينگ» نويسنده داستان كودك و مولف ماجراهاي موگلي در «كتاب جنگل» معتقد بود كه بوروز شخصيت كتابش را از آثار او الهام گرفته و قصد داشته ببيند تا چه حد يك نويسنده ميتواند بد بنويسد به همين دليل اين كتاب را نوشته است اما فروش بسيار بالاي كتاب دهان منتقدان آن را بست.
امروزه بيشتر كتابخوانهاي انگليسي زبان كماكان در فضاي آثار ادبي پيش از جنگ اول جهاني غوطهورند، شرلوك هلمز و پروفسور موريارتي و پيتر پن تنها دو نمونه هستند كه مشابه آنها را ميتوان به سادگي در ادبيات و سينماي امروز پيدا كرد اما ماجراي تارزان شايد به نوعي بالاتر از همه اين داستانها مينشيند. او ابرالگويي است كه در خردسالي در جنگل گم شده و «مانگاني» رئيس گوريلها او را بزرگ كرده است و پس از بازگشت به تمدن ترجيح ميدهد بار ديگر به جنگل برگردد. اضافه شدن جين پورتر، دختر جوان آمريكايي به عنوان معشوق تارزان، مرد جوان جذاب چنان در عشق او گرفتار ميشود كه به هيج زن ديگري نگاه نميكند و خود را وقف معشوقهاش ميكند.
ماجراهاي تارزان هوشمندانه در قالب كميك استريپ، فيلم و كالا بازتوليد شد و طيف هواداران و علاقهمندان خود را يافت. در سال ١٩١٩ المو لينكلن در نقش نخستين تارزان تاريخ سينما در فيلمي صامت حضور يافت و بعد از او ٨٩ تارزان ديگر نيز تاكنون روي پرده رفتند، بيآنكه اين موضوع مانع چاپ ٢٦ كتاب مختلف از ماجراهاي تارزان از جمله «پسر تارزان»، «تارزان شكستناپذير» و... شود. نويسنده در سال ١٩٢٣ شركتي بنيان گذاشت كه تمام حقوق مادي و معنوي اين شخصيت و ماجراهايش را در تملك داشت.
در سال ١٩٣٢ شاخصترين فيلم تارزان با بازي قهرمان سابق المپيك «جاني ويس مولر» روي پرده رفت و به سرعت تبديل به چهره شد. مرد جوان اشرافزاده داستان اصلي كه استعدادي باور نكردني در يادگيري زبان داشت جاي خود را به مردي جنگلي داد كه براي يادگيري زبان آدمها تقلا ميكرد.
البته بوروز اهميت چنداني نميداد، او همچنان سرگرم كسب درآمد از شخصيتي بود كه خلق كرده بود تا آنكه در ٧٥ سالگي بر اثر حمله قلبي درگذشت و مالكيت تارزان را به وارثانش سپرد.
در ۱۰۰سالگي تارزان، اگر نگاهي به وضعيت سينما بيندازيم، ميبينيم كه غالب داستانهاي شناخته شده و پر فروش تبديل به فيلم شدهاند. در واقع صاحبان شخصيتهايي مانند مرد عنكبوتي، سوپرمن و شخصيتهايي از اين دست در تلاشند تا حد امكان از اين شخصيتها و داستانهاي محتمل آنها اقتباسات سينمايي انجام دهند. اما شركت صاحب امتياز تارزان از اين هم فراتر رفته و عهدهدار پروژهاي شده كه در آن تارزان به شكل و شمايلي كاملا مدرن در ميآيد. پيشنهاد دهنده اين پروژه يكي از فيلمنامهنويسان هاليوود، به نام اندي بريگز است.
او كه از كودكي جزو طرفداران پر و پا قرص شخصيت تارزان بوده است، ميگويد:«در داستان جديد كماكان براي شخصيتهاي سابق و داستان اصلي احترام قائل هستيم اما در عين حال قصد داريم آن را به سوي داستاني مدرن و جذاب پيش ببريم، به عنوان مثال قبايل آدمخوار داستان اصلي در اين فيلم با شورشيان مسلح جايگزين خواهند شد و جين، تبديل به نوجواني مدرن ميشود...»براي مدتي طولاني داستان تارزان به خاطر سويههاي نژادپرستانه و جنسيت گرايانهاش مورد انتقاد بوده است و حالا شركت صاحب امتياز از پيشنهاد بازنويسي داستان تارزان به عنوان فرصتي مغتنم براي جاي دادن مفاهيم اخلاقي جديد در داستان استفاده كرده است، به تارزان جديد لقب پر طمطراق «جنگجوي طبيعت» داده شده و انتظار ميرود كه امسال براي مخاطبان نوجوان و بزرگسال براي فروش عرضه شود.
كريس بردفورد نويسنده «سامورايي جوان» در مورد تارزان جديد ميگويد كه اين شخصيت «بيش از پيش موضوعيت دارد و به زمان حال مربوط است.» اين موضوعيت مسئلهاي است كه بيش از هرچيز بايد در بازنويسي داستاني كه در زمان استعمار بريتانيا نگاشته شده رعايت شود. شخصيت جديد در رمان بريگز -كه به زودي قسمتهاي ديگري از آن نيز به چاپ خواهد رسيد- دوستدار و حافظ طبيعت و حيوانات است و تمام تلاشش اين است كه آنها را از آسيبهاي جهان مدرن حفظ كند. انتظار ميرود سري فيلم ساخته شده بر مبناي اين بازنويسي نيز به زودي از تلويزيون پخش شود. بريگز ميگويد كه اين پروژه را صرفا از روي عشق انجام ميدهد نه به خاطر دستمزد و از قوال ايتالو كالوينو نقل ميكند: «يك اثر كلاسيك كتابي است كه هرگز گفتن آنچه ميخواسته بگويد را به پايان نبرده است.»
ارسال نظر