چرا داریوش تخت جمشید را ساخت؟
براساس شواهد و بررسیهای تاریخی و باستانشناسی و آنچه از کتیبهها و نوشتهها و آثار یافتهشده در منطقه به دست آمده، محوطه باستانی مرودشت از گذشته بسیار دور از اهمیت و اعتبار خاصی برخوردار بوده است.
میدانیم که صفه تخت جمشید در دامنه کوه رحمت ساخته شده است. میتوان گفت این کوه که به نام میترا یا مهر نیز نامیده میشود برای اقوام پیش از آریایی و همچنین آریاییها قداست داشته که به نوعی تمامی سازههای تخت جمشید را در پناه خود دارد.
داریوش در کتیبه خود در دیواره جنوبی صفه صراحتا بیان میکند که تا پیش از این، هیچ بنا یا معبد یا نیایشگاه و ساختمانی در این محل وجود نداشته است. پس بیتردید زمین این مکان اهمیت داشته است.
محوطه تخت جمشید از نقش رستم که مکانی متبرک و مرکز استقرار قوم پاسارگاد بوده و از سوی کوروش به عنوان پایتخت انتخاب شده و آرامگاهش نیز در همان جا واقع است، فاصله بسیار کمی دارد.
باید در نظر داشت که این مکان در مرکز ایالت پارس واقع شده است و به سهولت با نواحی مهم پادشاهی مانند شوش و انشان -که محل پادشاهی و حکومتی پدران کوروش کبیر بوده- و بابل، مراکز شرقی امپراتوری، پایتخت، مرکز اصلی مادها و هگمتانه در ارتباط بوده است.
معادن بزرگ سنگ که بقایای آنها در اطراف تختجمشید و نقش رستم هنوز به چشم میخورد، رودهای مهمی مانند کر و پلوار که امکان دسترسی به آب را برای انجام کارهای ساختمانی فراهم میکردهاند و زمین حاصلخیز منطقه... همه و همه میتواند دلیلی برای انتخاب این مکان برای ساخت بنای منحصربهفرد تخت جمشید باشد.
محققان و پژوهشگران با توجه به نقوش و نوع معماری و مطالعات انجام شده، هر یک کاربرد خاصی را برای تخت جمشید تعریف کردهاند: برخی این بنای شگفتانگیز را مقر و استراحتگاهی موقت، برخی محل برگزاری آیین نوروزی و جشنهای بهاری، گروهی رصدخانهای جهت انجام مطالعات نجومی، برخی محل گردهمایی و شورا و پارلمان و برخی نیایشگاهی بزرگ جهت برگزاری انجام مراسم مذهبی می دانند.
رصدخانه نبوده است
آنچه که باید مورد توجه قرارداد این است که این بنا هر چه بوده به طور حتم محل رصد ستارگان، رصدخانه و محل انجام مطالعات نجومی نبوده است. هخامنشیان در این دوره محاسبات نجومی خود را براساس محاسبات ریاضی انجام میدادند و نیازی به رصد چشمی یا اندازهگیری سایهها و تابش خورشید -آنگونه که قبل از آنان در میان اقوام بومی فلات ایران و بابلیان و آشوریان مرسوم بوده- نداشتند. از سویی دیگر معماری تخت جمشید با هیچکدام از تعاریف موجود در مورد بناهای مورد استفاده برای رصد آسمان منطبق نیست.
برای رصد آسمان نیاز به ساختمان یا برج رصدی با ارتفاع زیاد است و اگر چنین برجی وجود نداشته باشد، باید بنای رصد در محوطهای کاملا باز که افق دید باز و گسترده دارد، ساخته شود. با یک بررسی ساده میدانی در تخت جمشید متوجه این مطلب میشویم که نه در محوطه تخت جمشید و نه بر فراز کوه رحمت هیچ برج رصدی وجود ندارد و از سویی یک سمت تخت جمشید تکیه بر کوهی بلند دارد که مانع از دید مستقیم در آن سمت میشود.
ساعت آفتابی نبوده است
تعیین زمان دقیق نوروز بر اساس تابش نور خورشید و استفاده از ساعت آفتابی در تخت جمشید نیز از جمله مواردی است که برای دلایل ساخت این بنا مطرح می شود. برخی معتقدند وجود بعضی علائم روی سنگها و خصوصا سنگی که در کاخ سه دروازه وجود دارد، نشاندهنده نوعی ساعت آفتابی برای تعیین دقیق زمان نوروز در اول فروردین برابر با ۲۱ مارس است.
این نظریه درست بود اگر زمان دقیق نوروز در زمان هخامنشیان با زمان وقوع نوروز در زمان حال برابر میبود؛ درحالیکه اینطور نیست. در زمان هخامنشیان تنها یک بار در زمان کمبوجیه سال نو با ۲۱ مارس یا اول فروردین برابر میشود و دردیگر موارد، آغاز سال نو از اواخر اسفند تا اوایل اردیبهشت متغیر بوده است.
از سوی دیگر تالاری که این سنگ موسوم به ساعت آفتابی در آن قرار دارد، در زمان هخامنشیان از همه سو با دیوار مسدود بوده و نور خورشید نمیتوانسته به داخل بتابد، و نیز همانطور که قبلا هم متذکر شدیم تخت جمشید بر دامنه کوه رحمت قرار دارد و کوه مانع از رسیدن نور خورشید هنگام طلوع به این بنا میشود و نور خورشید در واقع هنگامی که روز کاملا اتفاق افتاده است به کل بنای تخت جمشید و خصوصا بنای سه دروازه می تابد.
همچنین باید توجه داشت که محور زمین و جهت تابش خورشید در ۲۵۰۰ سال قبل با امروز بسیار متفاوت بوده است. کارشناسان نجوم و ستارهشناسی کاملا به این مساله واقفند که به دلیل چرخش محور زمین در طی ۲۵۰۰ سال، تنها با محاسبات دقیق ریاضی و ستارهشناسی میتوانیم جهت تابش خورشید را براساس محور زمین در زمان هخامنشیان تعیین کنیم.
همچنین امروزه میدانیم که علائم و نشانههای موجود روی این سنگ نه علائم نجومی و نشانگر چهار جهت اصلی؛ بلکه نشانههای معماری و امضای معمار و سنگ تراش آن است که در دیگر پایه ستونها نیز دیده میشود. در واقع سنگ مزبور پایه زیرین ستونی است که امروزه دیگر وجود ندارد. هرچند میتوان گفت که برخی آیینهای ویژه از جمله جشنهای بهاری در این محل برگزار میشده؛ اما تنها محل برگزاری نوروز نبوده است.
پایتخت نبوده است
در مورد اینکه تخت جمشید یکی از پایتختهای اصلی و محل استقرار خانواده سلطنتی بوده نیز جای شک و تردید است. صفه تخت جمشید در دشتی باز و بدون هیچ گونه امکانات دفاعی مخصوص یک ارگ یا قلعه واقع شده است. تمامی صفه و ساختمانهای آن از سه جهت از فاصله دور قابل رویت هستند.
با وجود نامگذاری کاخها و آنچه برخی به آن معتقدند، تالارها و بناهای صفه تخت جمشید را نمیتوانیم مقر استقرار پادشاهان و خانواده سلطنتی بدانیم. این بنا فاقد امکانات زندگی به عنوان پایتخت برای خاندان سلطنتی است. شاید در زمان برگزاری جشنهای بهاری و در مدت زمانی کوتاه شاه و خانواده و همراهانش در این محل اقامت داشتند؛ اما استقرار موقت در این مکان با استفاده از آن به عنوان پایتخت یک امپراتوری بزرگ تفاوت بسیار دارد.
نیایشگاه بزرگ؟
براساس سنگنگارهها و نقوش دیوارها و پلکانها، بعضی محققان بر این باورند که تخت جمشید یک نیایشگاه بزرگ برای انجام آیینهای مذهبی است. میدانیم که آیین مهرپرستی بسیار پیش از مذهب زرتشت در فلات ایران رواج داشته و از میان پادشاهان هخامنشی نیز اردشیر دوم احترام بسیار برای این ایزد قائل بوده.
شاید بتوان نقش برجسته مهم حمله شیر به گاو در تخت جمشید را نوعی نشانه آیین مهرپرستی دانست؛ اما در این تصویر باید به حالت حمله شیر به گاو و نشانههای موجود بر بدن گاو توجه کرد. گاو نشان سلطنتی دارد و گاوی عادی نیست.
آیا میتوان تصور کرد که سنگ نگاران و معماران حیوانی با نشان سلطنتی را به عنوان قربانی مهر نشان دادهاند. از سوی دیگر نقش نبرد شاه با شیر است که در فاصله کمی از این تصویر دیده میشود. اگر آیین مهر در این زمان آنقدر گسترش داشته که معماران تخت جمشید را تحت تاثیر خود قرار داده است، چرا شاه باید شیری را که نشانه این ایزد است با خنجر به قتل برساند.
از سوی دیگر با مطالعه دقیق و نزدیک میتوانیم دریابیم که هر یک از تالارها و بناهای تخت جمشید به نوعی با نقوش خاصی که شاید معرف آیین یا اعتقادات یکی از اقوام و ملل تابعه باشد، زینتیافتهاند، آیا این امر نشاندهنده این است که هر یک از این تالارها مخصوص برگزاری آیین خاص مذاهب مختلفی است که در سراسر امپراتوری پارسیان بوده است؟ آیا میشود تخت جمشید را مرکزی برای تجمع نمایندگان همه ممالک تابعه دانست که در زمانی مشخص برای تبادل نظر و دیدار با شاه به دور یکدیگر گرد میآمدند؟
این نمایندگان در مدت اقامت خود در تخت جمشید ضمن آنکه میتوانستند با آزادی به نیایش خدای خود بپردازند میتوانستند با عقاید و مناسک مذهبی سایر ملل نیز آشنا شده و به تبادل نظر و بحث و گفتوگو بپردازند. شاید بتوان تخت جمشید را یک دایره المعارف بزرگ ساخته شده از سنگ دانست.
هرتازه واردی با نگاه کردن به نقوش و حجاری دیوارها میتوانسته به راحتی با دیگر ملل تابعه، نوع پوشاک، محصول خاص آن منطقه، اعتقادات مذهبی، فرهنگ، زبان و درجه اهمیت و نزدیکی آنان به حاکمیت امپراتوری آشنا شود. در این گردهمایی، نمایندگان ملل تابعه هر یک هدایایی را به پیشگاه شاه تقدیم میکردند.
با وجود برخی اظهارنظرها باید گفت آنچه این نمایندگان با خود حمل میکنند، باج و خراج و مالیات سالانه نیست. شاید بتوان گفت منظور از آن نقوش که هر شخصی یک شیء، حیوان، پارچه، نوشیدنی و خوراکی خاصی را با خود حمل میکنند و به پادشاه پیشکش می کند، این است که ملل تابعه را با آنچه محصول مخصوص سرزمینشان است نشان دهند.
به عنوان مثال نمایندگان لیدیه همواره با بازوبندهای طلا مشخص شدهاند. نظیر این بازوبندها در گنجینه سیحون که اینک در موزه انگلستان است، یافت شده و گزنفون نیز بازوبند طلا را بهترین و ممتازترین هدیه لیدیهها معرفی کرده است. همچنین نمایندگان آفریقای جنوبی با حیوانی به نام اُکاپی و عاجهای فیل نشان داده شدهاند.
به هر حال هنوز هیچ نظر قطعی درباره دلیل ساخت تخت جمشید نمیتوان ارائه داد.
گاو دروازه ملل
دروازه ملل تخت جمشید سه درگاه عظیم رو به سه جانب داشته که نقش دو جفت گاو عظیم الجثه بر درگاههای غربی و شرقی حجاری شده است. دو جفت گاو بر درگاه غربی و دو جفت گاو با سر انسان در مدخل شرقی قرار دارد. توصیفات مختلفی درباره تصویر سر انسانی گاو گفته شده که بعضی از آنها بسیار عجیب و دور از ذهن است
نظر کاربران
از تاریخ و گذشته خوشم نمیاد
هر کی خوش داره منفی بده
انصافا من موندم چطور تو اون زمان با امکانات کم این سنگای بزرگ رو شگل دادن اینطوی کردن محشره خیلی زیباست
ماکه اطفال این دبستانیم ، همه از خاک پاک ایرانیم ، همه با هم برادر وطنیم ، مهربان همچو جسم با جانیم .
ایرانی ، همیشه پاینده باشی
من عاشق دوران هخامنشی ام.دلم از این میسوزه این همه عظمت وبزرگی روداریم از دست میدیم هر کسی که میره اونجا یه تیکه از تمدنو میکن وبا خودش میبره انصاف نیست که اینجوری از تمدنمون نگهداری کنیم اگه این آثار تو کشورهای خارجی بودن میدیدچطوری نگهش میدارن اما ما تمدنمون رو ازکتابهای تاریخ هم داریم حذف می کنیم .واقعا
برای مسئولین متاسفم
پاسخ ها
كاش ميشد هزار تا مثبت بهت بدم
تاریخ هویت ماست.وقتی آثار تاریخی و باستانی ایران رو اشک به چشمام میاد و به ایرانی بودنم افتخار می کنم.
و ما ایرانیه اصیل وپدران ماکوروش میباشد
ایرانی بودن خودمونو حفظ کنیم وتابع اعراب نباشیم
هرگز نخواب کوروش
دارا جهان ندارد، سارا زبان ندارد
بابا ستاره ای در هفت آسمان ندارد
کارون ز چشمه خشکید، البرز لب فرو بست
حتی دل دماوند، آتش فشان ندارد
دیو سیاه دربند، آسان رهید و بگریخت
رستم در این هیاهو، گرز گران ندارد
روز وداع خورشید، زاینده رود خشکید
زیرا دل سپاهان، نقش جهان ندارد
بر نام پارس دریا، نامی دگر نهادند
گویی که آرش ما، تیر و کمان ندارد
دریای مازنی ها، بر کام دیگران شد
نادر، ز خاک برخیز، میهن جوان ندارد
دارا کجای کاری، دزدان سرزمینت
بر بیستون نویسند، دارا جهان ندارد
آییم به دادخواهی، فریادمان بلند است
اما چه سود، اینجا نوشیروان ندارد
سرخ و سپید و سبز است این بیرق کیانی
اما صد آه و افسوس، شیر ژیان ندارد
کو آن حکیم توسی، شهنامه ای سراید
شاید که شاعر ما دیگر بیان ندارد
هرگز نخواب کوروش، ای مهر آریایی
بی نام تو، وطن نیز نام و نشان ندارد
.............بگذریم..............
وقتی به بنای تخت جمشید نگاه کنید این بنا نقص فراوان دارد ودر اصل هیچ وقت کامل نشده علتهای معماری زیادی هست ناتمام بودن نقوش گل یکی کامل ودیگری به حال خودش رها شده پس علتی داشته در اطراف این بنا مقبره مذهبی عیلامی پیداشده که متاسفانه به دست یهودیان خراب شده بادیدن این عکسها هم ناراحت شدم وهم سوال برام پیش اومدکه علت چی....بله ماجرای پوریم وکشته شدن 70000ایرانی در زمان خشایارشا درسته تاریخ هخامنشیان پراز ابهام ولی تمدن عیلامی وماد این رانشان میدهد ماتمدن حدود 5000سال قدمت رادار می باشیم...
به نظرم تخت جمشید کار معماران ایرانی نبوده، چون معماری اصیل ایرانی معماری خشتی است مانند: چغازنبیل و ارگ بم و... که با آب و هوای ایران سازگار تر بوده و هزینه ساخت کمتری دارد. ولی در کشورهای اروپایی که رطوبت هوا زیاد و نزولات جوی فراوان است، بنای خشتی دوام زیادی ندارد. لذا معماران آنجا برای ساخت بناهای بادوام مجبور به استفاده از سنگ شده اند که دوام زیادی دارد و به همین دلیل پیکره تراشی هم پیشرفت پیدا نمود. که البته آن را هم از مصریان باستان آموخته اند. احتمال زیاد تخت جمشید توسط معمارانی که در جنگ ایران با روم شرقی و یونان، اسیر ایرانیان شده بودند، ساخته شده و به همین دلیل هم توسط اسکندر و یارانش به آتش کشیده شد. چون آن را متعلق به ایرانیان نمی دانستند. لذا بناهای سنگی مانند تخت جمشید مربوط به یک مقطع خاصی از تاریخ ایران یعنی زمان فتوحات می باشند و در قبل و بعد از این بازه زمانی دیگر اثری از این نوع معماری به چشم نمی خورد. و الآن هم به همین دلیل غرب سعی در تبلیغ آن و معرفی اش بعنوان نماد تاریخ و تمدن ایران دارد. چون خود را مالک معنوی آن می داند.
پاسخ ها
ببین تخت جمشید کار ایرانی ها بوده و سایت های معتبری هم وجود داره که با توجه به مدارک موجود که از قدیم به دست اومده می گن که تخت جمشید هنر ساخت ایرانیان است این سایت ها حتی اغلب خارجی و غربی هستند کشور های اروپایی یونان و غیره در زمان هخامنشیان این قدر پیشرفت نکرده بودند که بخواند در ساخت تخت جمشید نظر بدن بعد یک چیز دیگه عظمت فرمان روایی بزرگی مثل کروش رو در ساختمان خشتی نمی شد نشان داد این می تونه یکی از دلایلش باشه اما مطمئن باش بی دلیل نبوده در ضمن اینکه می بینی کشور های غربی در مورد تخت جمشید صحبت می کنن بی لیاقتی ما و مسئولان ما رو نشون می ده که اصلا تبلیقش نمی کنند غربی ها تخت جمشید رو تبلیق نکردند در ورد یکی از عجیب ترین بناهای جهانی در زمان خودش صحبت می کنند چیزی که ما ایرانی ها شاید در موردش خبر نداریم در ضمن اونقدری که اوروپایی ها به تمدن ما اهمیت می دن ما اهمیت نمی دیم شاید بدونی روز هایی از روزهای اروپاییان به نام های پادشاهان ایرانی و حتی تخت جمشید نام گرفته که ما این ها رو نداریم برای مسئولین ایران متاسفم و به شخصه از اکثرشون متنفرم
خخوب
میشود برایم بنویسی که معماری اصلی تخت جمشید راچه کسانی انجام دادند
پاسخ ها
ایرانی ها برات متاسفم که نمی تونی قبولش کنی نمی تونی قبولش کنی
در جواب به اون شخص که گف که ساخت بنای تخت جمشید کار معماران ایرانی نبوده. شما برین و در مورد کوروش کبیر بیشتر تحقیق کنید برای نمونه: اولین شخصی که سد ساخت کوروش بود... اینم بدون ک خشایار شاه آتن رو ب اتش کشید ب همین دلیل تخت جمشید رو اتش زدن
با درود بر همگی.اهای مردم هیچ کشوری تو دنیا مث کشور ما چنین وتاریخ و باستانی شگفت انگیز رو نداره و اگه الان پاسارگاد و تخت جمشید ما توی کشورای اروپایی بودن مث جونشون ازشون محافظت میکردن اما ماچی؟هرساله سنگهای با ارزش تخت جمشید دارن میریزن و خورد میشن.پاسارگادم کم کم از بین میره.یه کاری بکنیم.بخدا حیفه.کوروش و داریوش این انتظارو از ما نداشتن.افسوس و...
آقا به نظر من لینا همش یه مشت سنگ و خاکه به هیچ دردیم نمی خوره. تو کل دنیا هم تاریخ به درد نمی خوره و همه ی اینایی که می خوان از آثار باستانی همایت کنن دیوانن. هویت هم یه چیز بی ارزشه که خودمون با ارزشش کردیم. به ایرانی بودنم هم افتخار نمی کنم چون گذشته ی من رو من تاثیری نداره. حالا می خواد گذشتم اروپا باشه یا آمریکا یا ایران. ایناویه مشت سنگه که الان بهترشو می سازن. هیچ عبرتی هم در اینا وجود نداره که بخوای بگی که عبرت بگیریم. هیچ چیز دینی ای هم توش نیست که بگیم محافظت از دینه. کلا به درد نمی خوره. الانو بچسبین به جای افتخار به گذشته.
پاسخ ها
شاید درست بگی ولی نمی شه گفت گذشته بی اهمیته من به خودمون کاری ندارم به این که الان هیچی نیستیم کاری ندارم به این که آمریکا با یک جلسه و یک امضای رئیس جمهورش می تونه ایران رو تحریم کنه و90 میلیون مردم ایران رو آذار بده کاری ندارم اما بدون ما از نسل کروشیم ما فرزندان داریوشیم همین اسم و نامی هم که ازشون مونده رو خراب نکنیم یک چیز دیگه بنظرت اگه به قبل نگاه کنیم و درس بگیریم جای این که بخونیم و جو بگیریم به نظرت اگه مثل فرمان روایی کروش و داریوش الان ایران اداره بشه حتی با همون تصور چند هزار سال پیش باز هم الان ما اینطوریه پس گذشته مهمه اما نه برای ما ایرانی ها غربی ها هم چون گذشته ای ندارند بی اهمیت جلوش می دن چون از گذشته ی ما می ترسن نه از ما
ععععععععععععععععععععععععععععععععععععععععععععععععععععععاااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااالللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییی
عالی بود
درود بر ایرانیان اصیل ...
عالی چو ایران مباشد ،تن من مباد
دم همه گرم ولی ما میتوانیم
باید تلاش کرد نه اینکه تا لنگ ظهر خوابید
پاسخ ها
راست میگه
9بار رفتم تخت جمشید هر بار بیشتر حال میکنم
هر کس منکر تمدن واندیشه ایرانی باشه در واقع خودش رو انکار کرده زنده باد ایران و ایرانی
چه مسولین بیخیالی داریم
با سلام من امسال اولین بار بود که به تخت جمشید رفتم واقعا بنای تاریخی با عظمتی هستش با اینکه فقط چندتا از ستونهاش وسرستونهای شکسته و اون تالار آینه که از اینه ای خبر نبود باقی مانده بود ولی من عاشق اون بنا شدم احسنت به کسانی که بنا رو ساختن وحیف به ماها که از ان بنا مراقبت نکردیم مردم ومسئولین را میگم من به ایرانی بودنم افتخار میکنم ولی ما ایرانیها فقط ادعای فرهنگ میکنیم وبیشتر ادای ان را در می آوریم
سلام من تا به حال به تخت جمشید نرفتم ولی ان طوری که شما گفتید واقعا اطلاعات خوبی گرفتم
بناي تخت جمشيد يک بناي نيمه کارست ومعابدي که در پاسارگاد ساخته شده وبه کوروش نسبت داده ميشود توسط استروناخ با تخريب يک معبد يوناني در ظلع جنوب غرب تخت جمشيد ساخته شده وعکسهاي هوايي نشان ميدهد که انجا قبلا مزرعه چغندر قند بوده وتمام سکه هايي که در محوطه تخت جمشيد پيدا کردن همگي يوناني بودن و کوروش اصلا در محوطه تخت جمشيد هيچ کاخي نداشته و اقاي استروناخ بين سالهاي هزاروسيصدوچهل تا چهل وسه انها رو ساخته وبه کوروش نسبت داده
درباره بنايي که قبر کوروش معرفي ميشه که کاملا اثبات شده که قبرمادر حضرت سليمان هست کوروش در جنگ با ماساژتها نزديک رودارس در اذربايجان کشته شد وسراز تنش جداشد وامکان اوردن جسد نبود چون فاصله دوهزار کيلومتره وجسد خراب ميشه برفرض هم که اورده باشنش بايد داخل يک تابوت طلاداخل اتاق همون مقبره باشه که هيچ تابوتي توش نيست وجهانگردان مشهوري مثل بلخي وجيمزموريه و..اين مکان روقبر مادر حضرت سليمان معرفي کردن
تالار صد ستون بزرگترین تالار پرسپولیس بود. برای پذیرایی و جلسات با فرماندهان ارتش پادشاه استفاده می شد.
منبع: Persepolis3d.com. K. Afhami و W. Gambke
کاخ برای خانمها در انتظار - بازسازی هنرمند
منبع: Persepolis3d.com. K. Afhami و W. Gambke
اقامتگاه های کاخ شامل اقامتگاه پادشاه ، ملکه ، خواهر کینگ ، مادرش و خانم هایشان-در انتظار