امروز در تاریخ
۳۱ مرداد - ۲۲ آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
امروز ۳۱ مرداد برابر با ۲۲ آگوست تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع میپردازیم.
۳۳۷ پيش از ميلاد - آخرين تعرّض ايران به يونان
۲۲ آگوست سال ۳۳۷ پيش از ميلاد، اردشير سوم شاه وقت ايران از دودمان هخامنشي دستور حمله نظامی تازه به يونان را صادر كرد. وي در پايان نخستين سال سلطنت خود چنين تصميمي را گرفته بود.
طبق سنگنبشته هاي موجود، مقايسه قلمرو ايران در سال 486 پیش از میلاد ـ سال درگذشت داريوش یکم ـ با سال 337 پيش از ميلاد نشان مي دهد كه در اين 149 سال با همه نوسانهاي دربار هخامنشي، در خطوط مرزي اين قلمرو تغيير منفي ديده نمي شود كه نتيجه نظمي است كه داريوش برقرار كرده بود.
893 - وقوع جنگ چالدران بين ايران و عثمانی
در اوايل سلطنت شاه اسماعيل اول و تشكيل سلسله صفوي، او توانست كردستان و شهرهاي مقدس عراق را فتح كند و با تكيه بر تشيع اثني عشري، به زودي جمع كثيري از مردم شيعه ساكن در سرزمينهاي عثماني را به سوي خود جلب كند. اين اقدام جسورانه شاه اسماعيل، اگرچه خطرات فراواني را در پي داشت اما سبب تحكيم وحدت سياسي - مذهبي ايران گرديد و همين ويژگي از نظر سلاطين عثماني به مراتب خطرناكتر از احياي ساختار نظامي ايران بود. هنگامي كه سلطان سليم اول، پادشاه نيرومند و مشهور عثماني به سلطنت رسيد، چهل هزار تن از شيعيان را به قتل رساند.
او كه خود را خليفه مسلمانان ميخواند، تصميم به توسعه متصرفات خود گرفت و به قصد تصرف تبريز، پايتخت دولت نوبنياد صفوي حركت كرد و جنگ سختي ميان او و سپاه شاه اسماعيل صفوي در منطقه چالدران در حوالي ماكو روي داد. در اين جنگ بر اثر كثرت سپاه عثماني و مجهز بودن به تفنگ و توپخانه، لشكر ايران عقب نشيني نمود و تعداد زيادي از دو طرف كشته شدند. شاه اسماعيل تا حدود همدان عقب نشست و سلطان سليم تبريز را اشغال كرد ولي به زودي بر اثر مقاومت ملي مجبور شد تبريز و آذربايجان را تخليه كند. پس از بازگشت سلطان سليم، شاه اسماعيل ديگر باره به آذربايجان و تبريز رفت و به تعمير خرابيهاي لشكريان عثماني پرداخت. گويند پس از اين واقعه، ديگر كسي شاه اسماعيل را خندان نديد.
۱۶۳۵ - جنگ ايران و عثماني بر سر ايروان
امپراتوري عثماني ۲۲ آگوست سال ۱۶۳۵ شهر ايروان را از دست ايران خارج ساخت كه شاه صفي با اعزام نيروي تازه نفس از اصفهان آن را پس گرفت. در نبرد برسر ایروان پنج هزار تن از عساکر عثماني به اسارت نیروهای نظامی ایران درآمدند. باوجود اين، سال بعد عثماني ها دوباره ايروان را تصرف كردند و مناقشه ادامه يافت. ايروان (پايتخت جمهوري ارمنستان) در پايان جنگ دوم روسيه با ايران و طبق قرارداد تركمن چاي (سال ۱۸۲۸) از ايران جدا و به روسيه داده شد.
۱۸۶۴ - امضاي قرارداد "ژنو" در مورد عدم تعرض به مجروحين و اسيران جنگ
پس از پيشنهاد شخصي به نام هنري دونان مبني بر اين كه خدمت به رنجوران و زخميهاي نظامي، فعاليتي بيطرف محسوب شود، انجمن خيريه ژنو، از اين پيشنهاد استقبال كرد. در نتيجه يك كنفرانس بينالمللي با شركت نمايندگان ۱۶ كشور آسيايى، افريقايى، امريكايى و اروپايى در ژنو تشكيل يافت و موافقتنامه سال ۱۸۶۴م براي بهبود وضع مجروحان نظامي ميادين جنگي تدوين يافت. اين قرارداد كه نمايندگان ۱۲ دولت از كشورهاي شركتكننده آن را در ۲۲ اوت ۱۸۶۴م امضا كردند، شامل اين موارد بود: بيطرف شمردن متصديان خدمات پزشكي نيروهاي مسلح، رفتار انساني با زخميها و بيطرفي غير نظامياني كه داوطلبانه به كمك زخميهاي جنگ ميشتابند. همچنين علامتي بينالمللي به منظور مشخص ساختن اعضا و وسايلي كه در اين راه به كار ميروند پيشبيني شده بود. اين قرارداد زمينه پيدايش سازمان صليب سرخ جهاني گرديد.
۱۹۱۰ - ژاپن "كره" را ضميمه خاك خود كرد. شبه جزيره "كره" از ۱۹۰۵ تحت الحمايه ژاپن بود.
۱۹۲۲ - مایکل کولین رهبر انقلابی و رییس ارتش ملی ایرلند در جریان جنگ داخلی ایرلند به ضرب گلوله کشته شد.
۱۳۴۹ - قتل سپهبد تیمور بختیار
سپهبد تیمور بختیار که از چندی پیش در عراق می زیست و فعالیت بزرگی را علیه رژیم شاه اجرا می کرد در شکارگاه اطراف بغداد توسط یک عضو امنیتی ایران که خود را از نزدیکان او قرار داده بود به ضرب پنج گلوله به قتل رسید. قاتل چهل و هشت ساعت بعد در مرز ایران و عراق در میان باتلاق دستگیر شد و پس از محاکمه تیرباران گردید
1953 - بازگشت شاه و گسترش نفوذ آمريکا در ايران و آسياي غربي
22 آگوست 1953 (31 امرداد 1332) و سه روز پس از براندازي حكومت مصدق، محمدرضاشاه پهلوی به ايران بازگشت. خروج وي از کشور بدون اعلام قبلي و تعيين شوراي سلطنت صورت گرفته بود و به همين لحاظ «فرار» خوانده شده بود. طبق برخي گزارشها، نيروي هوايي متوجه پرواز هواپيماي او به خلباني سرگرد خاتم از فرودگاه محلي و دورافتاده کلاردشت شده بود و جريان را به مصدق (نخست وزير و وزير دفاع) اطلاع داده و خواسته بود که اگر او (مصدق) اجازه دهد هواپيما را بازگرداند و يا سرنگون کند که مصدق با سرنگون کردن هواپيما و مرگ شاه موافقت نکرده بود و بازگرداندن او بدون تيراندازي به هواپيما و احتمالا سقوط آن را امکان پذير ندانسته بود.
دراين روز (31 امرداد 1332) همچنين اعلام شده بود كه دكتر مصدق و همكارانش در دادگاه هاي نظامي محاكمه خواهند شد. براندازي دکتر محمد مصدق - رئيس دولت منتخب ملت با توطئه مشترک لندن و واشنگتن و کمک عوامل داخلي صورت گرفته بود. به باور قریب به اتفاق تاریخنگاران، با اینکه دولت لندن طراح اصلی نقشه براندازی مصدق بود؛ از لحظه بازگشت شاه به قدرت (آگوست 1953)، نفوذ دولت واشنگتن بتدريج جاي سلطه 150 ساله انگلستان در ايران را گرفت که خواست آمریکا از دوران جنگ جهانی اول بود. نفوذ آمریکا که اینک (دهه یکم قرن 21) جز ایران و تا حدی سوریه در سراسر آسیای غربی مشاهده می شود، در ایران با خروج ویلیام سولیوان سفیر آمریکا و عدم موافقت آیت الله خمینی در تابستان 1979 با انتصاب «والتر کاتلر» به سمت سفیر بعدی آن دولت در تهران عملا پایان یافت.
زادروزها
۱۷۶۰ - زادروز لئون دوازدهم از پاپ های کلیسای کاتولیک رم
۱۸۶۲ - زادروز کلود دبوسی آهنگساز فرانسوی
۱۹۰۲ - زادروز لنی ریفنشتال کارگردان، بازیگر و رقاص آلمانی
۱۹۰۴ - زادروز دنگ ژیائوپینگ سیاستمدار و رهبر چینی
۱۹۲۰ - زادروز ری بردبری شاعر آمریکایی و نویسنده گونههای خیالپردازی، وحشت و علمی-تخیلی
۱۹۲۸ - زادروز کارل هاینز اشتوکهاوزن آهنگساز آلمانی
1366 - زادروز سید محمد موسوی عراقی، والیبالیست ایرانی
درگذشتها
۱۳۵۰ - درگذشت فیلیپ ششم پادشاه فرانسه
۱۴۸۵ - درگذشت ریچارد سوم (انگلستان) پادشاه انگلستان از ۲۲ ژوئن ۱۴۸۳ تا ۲۲ اوت ۱۴۸۵
۱۸۰۶ - درگذشت ژان هونوره فراگونارد نقاش فرانسوی
۱۹۵۸ - درگذشت روژه مارتن دو گار نویسنده فرانسوی ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۳۷
۱۹۷۸ - درگذشت جومو کنیاتا اولین رئیسجمهور کنیا پس از استقلال این کشور
*****
منابع:
-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون
ارسال نظر