خواندنی ها با برترین ها (۸)

برترین ها- محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها به معرفی رمان جدید گلی ترقی، مجموعه مقالاتی درباره عراق از ماریو بارگاس یوسا، تاریخ مذکر نوشته رضا براهنی و... پرداخته ایم.

اتفاق (رمان)

گلی ترقی

انتشارات نیلوفر

چاپ اول ۹۳


مایه خوشحالی است که پس از انتشار «فرصت دوباره» در بهار امسال شاهد اثر تازه ی دیگری از گلی ترقی در بازار کتاب هستیم. گلی ترقی احتیاج به معرفی ندارد. او پیش از این چندین مجموعه داستان منتشر کرده است که از مشهورترین آنها می توان به خاطرات پراکنده اشاره کرد. فیلم «درخت گلابی» داریوش مهرجویی اقتباس از یکی از داستان های گلی ترقی به همین نام است.

«دو قلو ها -نادر وشادی- صبح زود چهارم مرداد ۱۳۲۲ در خانه ای ساحلی نزدیک دریا به دنیا آمدند. بچه های سالمی بودند و به سرعت رشد کردند. کنار هم خوابیدند و با صدای موج های بلند در گوش های کوچک شان به خواب رفتند. بزرگ تر که شدند، تا دورها، تا آنجا که آب دریا سرد و زلال می شد، شنا می کردند. با پیچ و خم دریا آشنا بودند و زبان آب را می دانستند. بدن جوانشان را به دست موج های خروشان می سپردند. چشم هایشان را زیر آب باز می کردند و به هم خیره می شدند. خسته که می شدند، روی آب دراز می کشیدند و دست هم را می گرفتند. اگر گردابی ناگهان غافلگیرشان می کرد، به هم می چسبیدند و با هم غرق می شدند. دو قلو های عاشق جدایشان می کردی، می مردند.»

«تصویر روی جلد دو قلو ها را در بدو تولد نشان می دهد. نادر چند دقیقه دیرتر از شادی به دنیا آمده و دلهره ی این چند لحظه تنهایی با او مانده است. شادی دستش را روی دهانش گذاشته و در گوش او پنهانی زمزمه می کند. دلم می خواست بدانم چه می گوید. احتمالاً دلداری اش می دهد: «نترس من با تو هستم.» این حرفی است که بارها به نادر گفته، چه وقتی که کنارش بود و چه زمانی که از او دور بود و در خواب هایش ظاهر می شد.»

یادداشت های عراق

ماریو بارگاس یوسا

ترجمه ی فریبا گورگین

انتشارات مروارید

چاپ اول ۹۳


ماریو بارگاس یوسا برنده نوبل ادبیات در سال ۲۰۱۰ نویسنده ی شناخته شده ای است. مطرح ترین رمان های او همچون: جنگ آخرالزمان، سور بز، گفتگو در کاتدرال و... به فارسی ترجمه شده و با استقبال خوانندگان فارسی زبان مواجه شده است. در دوران حمله ی آمریکا به عراق که منجر به سقوط صدام شد. او سفری کوتاه به عراق داشت. این کتاب مجموعه مقالاتی است که او همان سال برای نشریه « ال پائیس» نوشته بوده است. این کتاب همراه با عکس های مورگو یوسا، دختر نویسنده، منتشر شده است.

برشی از فصل اول یادداشت های عراق

عراق، آزادترین کشور جهان است؛ ولی از آنجا که آزادی بدون نظم و قانون هرج و مرج است، در ضمن خطرناک ترین کشور جهان هم هست. نه گمرکی هست و نه مأمور گمرکی «حکومت موقت ائتلافی» که پل برمر ریاست آن را به عهده دارد، تمام عوارض و مالیات هایی که بر واردات اعمال می شده، لغو کرده است....

تاریخ مذکر

رضا براهنی

انتشارات نگاه

چاپ چهارم (جدید) ۹۳


رضا براهنی در سال ۱۳۱۴ در تبریز به دنیا آمد. در ایران و ترکیه درس خواند و از دانشگاه استانبول دکترای ادبیات انگلیسی گرفت. سال های عمرش را به تدریس، نوشتن، شعر سرودن، نقد و ترجمه گذراند. از سال ۱۳۴۰ با ترجمه کارش را آغاز کرد. نقدهایش در دهه چهل در مجله فردوسی او را انسانی رک و بی پروا شناساند و باعث شهرتش گردید. از مهم ترین آثارش می توان به طلا در مس (در نقد شعر و شاعران)، قصه نویسی، رازهای سرزمین من و.. نام برد.

تاریخ مذکر آخرین بار در سال ۱۳۶۲ چاپ شده و اخیرا پس از سی و یک سال با مقدمه جدیدی از نویسنده و چندین مقاله ی دیگر به چاپ رسیده است.

برشی از تاریخ مذکر

تاریخ ما، به شهادت خودش، در طول قرون، به ویژه پیش از مشروطیت، تاریخی مذکر بوده است؛ یعنی تاریخی بوده است که همیشه مرد، ماجراهای مردانه، زور و ستم ها و عدل و عطوفت های مردانه، نیکی ها و بدی ها، محبت و پلشتی های مردانه بر آن حاکم بوده اند. زن اجازه ی نقش آفرینی نیافته است به همین دلیل از عوامل مونث در این تاریخ چندان خبری نیست. مرد از نظر بزرگترین مورخ ایران، ابوالفضل بیهقی، بزرگترین عنصر سازنده ی تاریخ است، و به همین دلیل هر کجای تاریخ مسعودی را که ورق بزنید، اعمال مردانی را می بینید که در حال ساختن یا نابود کردن چیزهایی هستند و این چیزها همه عناصر تاریخی هستند....

فیلم ها و دنیا ها

میشل سیمان

ترجمه ی احسان کیانی خواه

انتشارات حرفه نویسنده

چاپ اول ۹۲


فیلم ها و دنیا ها مجموعه گفتگوهایی است با کارگردانان تأثیرگذار پنجاه سال اخیر از سراسر دنیا؛ فیلم سازانی که واجد بینش درباره ی دنیا و نحوه ی به فیلم در آوردن آن هستند؛ هم محبوبیتی همگانی یافته اند و هم مورد تحسین منتقدان قرار گرفته اند. از این فیلم سازان می توان به برناردو برتولوچی، مارتین اسکوسیزی، عباس کیارستمی و ... اشاره کرد.

میشل سیمان، منتقد مشهور سینما، تاریخ نگار و داور جشنواره های جهانی فیلم و سینما است. او سردبیری مجله فرانسوی پزیتیف را به عهده دارد و کتاب هایی درباره ی استنلی کوبریک، الیا کازان و جان بورمن منتشر کرده است.

برشی از گفتگو با عباس کیارستمی

شما ابتدا در رشته ی هنر تحصیل کرده اید آموزش هایتان در چه زمینه ای بوده و کلاً چه پیش زمینه هایی داشتید؟

من نقاشی و طراحی می کردم. فیلم کوتاه تبلیغاتی می ساختم و برای فیلم های بلند، تیتراژهای انمیشنی درست می کردم. این نوع تیتراژها در دهه ی شصت و به تأسی از آثار سائول باس رواج داشت. پدرم نقاش ساختمان بود و یادم نمی آید ذره ای طعم زندگی فرهنگی را در خانواده چشیده باشم. نشانه ی خاصی در گذشته ام نمی بینم که احتمالاً مرا به سمت هنر یا سینما سوق داده باشد. وقتی بچه بودم، همراه دوستانم دسته جمعی با سالن تئاتر می رفتیم اما همان دوستانم امروز پزشک و دانشمند... شده اند پس دلیل خاصی برای کارگردان شدن من وجود ندارد. فقط این مسئله را یادم هست که در زمان جوانی به شدت تحت تأثیر فیلم های نئو رئالیستی ایتالیا قرار گرفتم.

کم عمق ها/ اینترنت با مغز ما چه می کند

نیکلاس کار

ترجمه ی امیر سپهرام

انتشارات مازیار

چاپ اول ۹۳


در بخشی از یک مطالعه ی پنج ساله، یک تیم تحقیقاتی به بررسی سوابق روی کامپیوتر ها پرداختند که رفتار بازدید کنندگان از دو وب سایت تحقیقاتی مجبوب را مستند می کرد. هر دو سایت دسترسی به مقالات نشریات و کتاب های الکترونیکی برای کاربران فراهم می کردند. محققان دریافتند که کاربران این وب سایت ها مشخصاٌ رفتاری به صورت یک فعالیت سطحی خوانی از خودشان نشان می دهند؛ به طوری که از یک منبع به دیگری می جهند و به ندرت به منبعی که قبلاً دیده بودند، بر می گردند. اغلب، یک یا دو صفحه از مطلبی را می خوانند و بعد بیرون می پرند و سراغ منبع دیگری می روند.

حال زمان پرسش حیاتی فرا رسیده است: دانش، در مورد تأثیر واقعی یی که استفاده از اینترنت بر شیوه ی کارکرد ذهن ما می گذارد، چه حرفی برای گفتن دارد؟ شکی نیست که این سئوال موضوع پژوهش های بسیاری در سال های آینده خواهد بود.

همین الان هم چیزهای زیادی می دانیم یا می توانیم حدس بزنیم. اما اخبار نگران کننده تر از آنی است که گمان کرده ایم. ده ها پژوهش صورت گرفته توسط روان شناسان، عصب زیست شناسان، مدرسان و طراحان وب، همگی به نتیجه مشابهی رسیده اند: وقتی برخط (آنلاین) می شویم، وارد محیطی شده ایم که تشویق به مطالعه سرسری، تفکر عجولانه و بی حواس و یادگیری سطحی می کند. هرچند، در گشت و گذار در اینترنت هم می توان ژرف خوانی کرد، همان طور که کتاب را هم می توان سطحی خواند، اما، ژرف اندیشی شیوه ای نیست که این فناوری کسی را به آن ترغیب کند.